Ouderwetse gestoofde prei met ham en kaassaus is een heerlijk Hollands ovengerecht dat doet denken aan gezellige familiemaaltijden van vroeger. In dit traditionele recept worden zachte stukken prei omwikkeld met gekookte achterham, overgoten met een romige zelfgemaakte kaassaus en afgebakken onder een goudbruin korstje van belegen kaas en paneermeel. Serveer de preirolletjes met smeuïge aardappelpuree en je hebt een complete, verwarmende maaltijd voor het hele gezin. Het geheim van deze prei met ham uit de oven zit in het rustig stoven van de groente en het maken van een gladde kaassaus met roomboter, bloem en volle melk. Met eenvoudige ingrediënten maak je een heerlijke ovenschotel zonder pakjes of zakjes, precies zoals oma die vroeger op tafel zette.

Receptinformatie

• Voorbereiding: 20 minuten
• Bereidingstijd: ongeveer 45 minuten
• Totale tijd: ongeveer 1 uur en 5 minuten
• Porties: 4 personen
• Oventemperatuur: 200 °C boven- en onderwarmte of 180 °C hetelucht
• Keuken: Hollands, Nederlands
• Gerecht: Hoofdgerecht, ovenschotel
• Moeilijkheid: Gemiddeld

Ingrediënten voor 4 personen

Voor de gestoofde prei met ham

• 4 dikke preien (ongeveer 800 g schoongemaakt)
• 8 grote plakken gekookte achterham (ongeveer 200 g)
• 20 g ongezouten roomboter
• 100 ml groentebouillon
• Versgemalen zwarte peper naar smaak

Voor de zelfgemaakte kaassaus

• 35 g ongezouten roomboter
• 35 g tarwebloem
• 450 ml volle melk
• 125 g geraspte belegen kaas
• 1 theelepel milde mosterd
• ¼ theelepel gemalen nootmuskaat
• Versgemalen zwarte peper naar smaak
• Eventueel een klein beetje zout

Voor het goudbruine korstje

• 50 g geraspte belegen kaas
• 20 g paneermeel

Voor de aardappelpuree

• 900 g kruimige aardappelen
• 150 ml volle melk
• 35 g ongezouten roomboter
• ¼ theelepel gemalen nootmuskaat
• Zout en versgemalen zwarte peper naar smaak

Voor de ovenschaal

• 5 g ongezouten roomboter

Voor de garnering

• 2 eetlepels fijngehakte verse peterselie

Bereidingswijze

1. Maak de prei schoon en stoof hem zacht.

Snijd de worteluiteinden en het taaie donkergroene blad van de preien. Snijd ze voorzichtig in de lengte open en spoel het zand goed tussen de bladeren weg. Halveer iedere prei zodat je acht ongeveer even lange stukken krijgt. Smelt 20 g roomboter in een grote hapjespan en bak de prei ongeveer 2 minuten zachtjes aan. Draai de stukken voorzichtig om, voeg de groentebouillon en zwarte peper toe en laat ze met het deksel op de pan 12–15 minuten stoven. Haal de zachte prei uit de pan en laat goed uitlekken.

2. Maak de romige zelfgemaakte kaassaus.

Smelt 35 g roomboter in een steelpan en roer de bloem erdoor. Laat dit mengsel ongeveer 2 minuten zachtjes garen zonder dat het bruin wordt. Voeg de volle melk beetje bij beetje toe terwijl je stevig blijft roeren met een garde. Laat de saus ongeveer 4–5 minuten indikken. Zet het vuur laag en roer de 125 g geraspte belegen kaas er in porties doorheen totdat alles gesmolten is. Breng op smaak met mosterd, nootmuskaat en zwarte peper. Voeg alleen indien nodig een beetje zout toe.

3. Bereid de romige aardappelpuree.

Schil de kruimige aardappelen, snijd ze in gelijke stukken en kook ze in water met een beetje zout ongeveer 18–20 minuten gaar. Giet ze af en laat ze één minuut droogstomen. Verwarm ondertussen de 150 ml volle melk met 35 g roomboter totdat de boter gesmolten is. Stamp de aardappelen fijn en voeg het warme melk-botermengsel geleidelijk toe. Meng tot een smeuïge puree en breng op smaak met nootmuskaat, zout en zwarte peper. Houd de puree warm.

4. Wikkel de prei in ham en vul de ovenschaal.

Verwarm de oven voor op 200 °C boven- en onderwarmte of 180 °C hetelucht. Vet een ovenschaal van ongeveer 25 × 20 cm in met 5 g roomboter. Wikkel ieder van de acht uitgelekte stukken prei in een plak gekookte achterham. Leg de rolletjes naast elkaar in de ovenschaal met de naden naar beneden. Zorg dat de stukken prei zo gelijkmatig mogelijk verdeeld zijn.

5. Voeg de kaassaus toe en bak goudbruin.

Schenk de warme kaassaus gelijkmatig over de preirolletjes, zodat ze grotendeels bedekt zijn. Strooi de resterende 50 g geraspte belegen kaas en het paneermeel over de bovenkant. Zet de schaal in het midden van de voorverwarmde oven en bak ongeveer 20–25 minuten, totdat de saus zachtjes borrelt en het korstje mooi goudbruin is. Laat de ovenschotel na het bakken ongeveer 5 minuten rusten.

6. Serveer met aardappelpuree en peterselie.

Verwarm de aardappelpuree indien nodig kort op laag vuur en voeg eventueel een klein scheutje warme melk toe wanneer hij te stevig is geworden. Verdeel over vier borden telkens twee preirolletjes met een royale lepel kaassaus. Schep er de romige aardappelpuree naast en verdeel het goudbruine kaaskorstje over de porties. Garneer met de fijngehakte verse peterselie en serveer direct.

Waarom prei met ham en kaassaus zo lekker is

Prei heeft van nature een zachte, lichtzoete smaak. Door de groente eerst rustig te stoven in roomboter en groentebouillon wordt hij heerlijk mals zonder zijn vorm te verliezen. De hartige gekookte ham vormt een mooie combinatie met deze zachte groente.

De zelfgemaakte kaassaus zorgt voor de romige smaak die dit ouderwetse ovengerecht zo bijzonder maakt. Belegen kaas geeft de saus een volle Hollandse kaassmaak, terwijl mosterd en nootmuskaat zorgen voor extra diepte.

Het goudbruine korstje van geraspte kaas en paneermeel geeft de ovenschotel een aangename krokante bovenkant. Samen met de zachte aardappelpuree ontstaat een heerlijke combinatie van verschillende smaken en structuren.

Het geheim van een perfecte zelfgemaakte kaassaus

Een goede kaassaus begint met een eenvoudige roux van roomboter en bloem. Door deze ongeveer twee minuten zachtjes te verwarmen, verdwijnt de rauwe bloemsmaak. Daarna voeg je de melk geleidelijk toe terwijl je blijft roeren.

Laat de saus eerst voldoende indikken voordat je de geraspte kaas toevoegt. Zet vervolgens het vuur laag, zodat de kaas rustig kan smelten. Een te hoge temperatuur kan ervoor zorgen dat de saus minder glad wordt.

De saus moet dik genoeg zijn om aan de prei te blijven hangen, maar nog wel gemakkelijk schenkbaar zijn. Laat ook de gestoofde prei goed uitlekken. Zo voorkom je dat overtollig vocht de kaassaus in de oven te dun maakt.

Tips van oma voor de lekkerste prei uit de oven

• Maak de prei zorgvuldig schoon: Spoel goed tussen de bladeren om alle zandrestjes te verwijderen.
• Stoof de prei rustig: De stukken moeten zacht worden, maar wel hun vorm behouden.
• Laat de prei goed uitlekken: Dit voorkomt een waterige ovenschotel.
• Gebruik belegen kaas: Deze smelt goed en geeft de saus een volle smaak.
• Roer de melk geleidelijk door de roux: Zo krijg je een gladde kaassaus zonder klontjes.
• Gebruik kaas en paneermeel: Samen zorgen ze voor een heerlijk goudbruin korstje.
• Wees voorzichtig met zout: De ham, kaas en bouillon bevatten al zout.

Variaties op gestoofde prei met ham

Met oude kaas: Vervang de belegen kaas eventueel door oude kaas voor een krachtigere, hartigere smaak. Houd er rekening mee dat oude kaas wat minder soepel kan smelten.

Met extra mosterd: Voeg voor een pittigere kaassaus optioneel een klein beetje extra milde mosterd toe. Dit past goed bij de ham en zachte prei.

Met een extra krokant korstje: Verdeel het paneermeel gelijkmatig over de geraspte kaas. Zo krijgt de bovenkant tijdens het bakken een mooie structuur.

Zonder ham: Voor een vegetarische variant kun je de ham weglaten. Kies dan een vegetarisch geschikte kaas en controleer ook of de gebruikte bouillon vegetarisch is.

Prei met ham en kaassaus bewaren en opwarmen

In de koelkast: Laat restjes na het eten snel afkoelen en bewaar ze goed afgesloten maximaal twee dagen in de koelkast. Bewaar de aardappelpuree bij voorkeur apart van de ovenschotel.

Opwarmen in de oven: Verwarm de ovenschotel opnieuw in een voorverwarmde oven op ongeveer 170 °C totdat de preirolletjes en kaassaus volledig door en door heet zijn. Dek de schaal eventueel losjes af wanneer de bovenkant te snel donker wordt.

Aardappelpuree opwarmen: Verwarm de puree rustig in een pan op laag vuur. Voeg eventueel een klein scheutje melk toe en roer regelmatig totdat de puree weer smeuïg en volledig heet is.

Vooraf bereiden: Je kunt de prei alvast stoven en de kaassaus voorbereiden. Laat beide snel afkoelen en bewaar ze afzonderlijk, afgedekt in de koelkast. Stel de ovenschotel bij voorkeur vlak voor het bakken samen.

Veelgestelde vragen over prei met ham en kaassaus

Moet je prei eerst koken voordat hij in de oven gaat?

Voor dit recept stoof je de prei eerst ongeveer 12–15 minuten in roomboter en groentebouillon. Hierdoor wordt hij zacht en gaar genoeg om daarna in ham te wikkelen en in de oven af te bakken.

Welke kaas is het beste voor zelfgemaakte kaassaus?

Belegen kaas is een uitstekende keuze. Deze heeft een volle smaak en smelt goed in de warme saus. Oude kaas kan ook, maar geeft een krachtigere smaak en kan iets minder glad smelten.

Hoe voorkom je dat prei met ham waterig wordt?

Laat de gestoofde prei goed uitlekken voordat je hem in ham wikkelt. Zorg daarnaast dat de kaassaus voldoende gebonden is voordat je deze over de rolletjes schenkt.

Hoe lang moet prei met ham en kaassaus in de oven?

Bak de ovenschotel ongeveer 20–25 minuten op 200 °C boven- en onderwarmte of 180 °C hetelucht. De saus moet zachtjes borrelen en de bovenkant moet mooi goudbruin zijn.

Kan ik deze preischotel van tevoren maken?

Ja, je kunt de prei en kaassaus vooraf bereiden en apart in de koelkast bewaren. Stel de ovenschotel bij voorkeur samen vlak voordat je hem gaat bakken.

Wat serveer je bij prei met ham en kaassaus?

Romige aardappelpuree is een heerlijke combinatie met deze ovenschotel. De zachte aardappelen passen perfect bij de gestoofde prei, hartige ham en romige kaassaus.