Deze macaroni-ovenschotel met witlof, ham en kaas is een heerlijke combinatie van twee vertrouwde Hollandse gerechten: macaroni met ham en kaas en klassieke witlof uit de oven. De zachte macaroni wordt gemengd met gebakken witlof, hartige hamblokjes en een zelfgemaakte romige Goudse kaassaus. In de oven krijgt de schotel een prachtig goudbruin korstje, terwijl de binnenkant heerlijk smeuïg blijft. De Dijonmosterd en nootmuskaat geven de saus een volle, karakteristieke smaak. Dit eenvoudige macaroni met witlof recept is perfect voor een gezellige doordeweekse maaltijd met het gezin. Met één ovenschaal zet je een complete maaltijd voor vier personen op tafel.

Receptinformatie

• Porties: 4 personen
• Voorbereiding: ongeveer 25 minuten
• Oventijd: 20–25 minuten
• Oventemperatuur: 190 °C boven- en onderwarmte

Ingrediënten voor 4 personen

Voor de macaroni, witlof en ham

• 300 g macaroni
• 650 g witlof
• 250 g gekookte ham, in blokjes
• 1 middelgrote ui
• 1 eetlepel olijfolie

Voor de romige kaassaus en kaaskorst

• 200 g geraspte belegen Goudse kaas (125 g voor de saus en 75 g voor de bovenkant)
• 50 g ongezouten roomboter
• 50 g tarwebloem
• 600 ml volle melk
• 1 theelepel Dijonmosterd
• ¼ theelepel gemalen nootmuskaat
• ½ theelepel zout
• ¼ theelepel versgemalen zwarte peper
• 2 eetlepels fijngehakte verse peterselie

Bereidingswijze: macaroni-ovenschotel met witlof maken

1. Kook de macaroni iets korter dan normaal.

Breng een ruime pan water met een beetje zout aan de kook. Voeg de macaroni toe en kook deze ongeveer 2 minuten korter dan de kooktijd op de verpakking. De pasta gaart straks verder in de oven. Giet de macaroni af en laat goed uitlekken. Door de macaroni niet volledig gaar te koken, voorkom je dat deze na het gratineren te zacht wordt.

2. Maak de witlof en ui schoon.

Verwijder beschadigde buitenste bladeren van de witlof. Snijd de onderkant eraf, halveer de stronken en verwijder de harde kern. Snijd de witlof vervolgens in dunne reepjes. Pel de ui en snipper deze fijn. Door de witlof klein te snijden, kun je de groenten straks gemakkelijk door de macaroni mengen.

3. Bak de witlof totdat het vocht verdampt is.

Verhit de olijfolie in een grote koekenpan op middelhoog vuur. Fruit de gesnipperde ui ongeveer 3 minuten totdat deze glazig wordt. Voeg de witlofreepjes toe en bak ze 8–10 minuten, totdat ze zacht zijn en het meeste vocht verdampt is. Roer regelmatig en breng op smaak met een beetje zwarte peper. Dit is belangrijk voor een romige macaroni-ovenschotel zonder overtollig vocht.

4. Maak een lichte roux voor de kaassaus.

Smelt de 50 g ongezouten roomboter in een steelpan op middellaag vuur. Voeg de tarwebloem toe en roer met een garde tot een glad mengsel. Laat deze roux ongeveer 2 minuten zachtjes garen zonder bruin te worden. Zo krijgt de saus een goede binding en verdwijnt de rauwe bloemsmaak.

5. Bereid de romige Goudse kaassaus.

Schenk de 600 ml volle melk in kleine scheutjes bij de roux en klop steeds goed glad. Laat de saus 3–5 minuten zachtjes koken, totdat deze romig en licht gebonden is. Haal de pan van het vuur en voeg de Dijonmosterd, nootmuskaat en 125 g geraspte Goudse kaas toe. Roer totdat de kaas volledig gesmolten is. Breng op smaak met het zout en de resterende zwarte peper. Proef eerst, omdat de ham en kaas al zout bevatten.

6. Meng de macaroni met witlof, ham en saus.

Verwarm de oven voor op 190 °C boven- en onderwarmte. Doe de afgegoten macaroni in een grote mengkom en voeg de gebakken witlof en de 250 g hamblokjes toe. Schenk de warme kaassaus erbij en schep alles voorzichtig door elkaar. Zorg dat de macaroni met witlof en ham gelijkmatig met saus bedekt is.

7. Vul de ovenschaal en voeg de kaas toe.

Vet een ovenschaal van ongeveer 25 × 30 cm licht in. Schep het macaronimengsel erin en verdeel het gelijkmatig. Strijk de bovenkant losjes glad en strooi de resterende 75 g geraspte belegen Goudse kaas erover. Deze laag zorgt tijdens het bakken voor een heerlijke goudbruine kaaskorst.

8. Bak de macaronischotel goudbruin.

Plaats de ovenschaal in het midden van de voorverwarmde oven en bak ongeveer 20–25 minuten, totdat de saus langs de randen borrelt en de kaas goudbruin is. Wil je een sterker gekleurd korstje, zet de schotel dan eventueel nog 1–2 minuten onder de grill. Houd de schaal goed in de gaten, zodat de kaas niet verbrandt.

9. Laat kort rusten en serveer.

Haal de macaroni-ovenschotel met ham en kaas voorzichtig uit de oven en laat ongeveer 5 minuten rusten. Hierdoor kan de kaassaus iets steviger worden. Bestrooi de bovenkant met de twee eetlepels fijngehakte verse peterselie. Verdeel de schotel over vier borden en serveer direct, terwijl de kaas nog heerlijk warm is.

Waarom deze Hollandse macaroni-ovenschotel zo lekker is

De combinatie van zachte macaroni, hartige ham en belegen Goudse kaas is al jarenlang geliefd in de Hollandse keuken. Door witlof toe te voegen, krijgt de schotel een licht bittere, frisse smaak die mooi contrasteert met de romige saus.

De goudbruine kaaskorst geeft de ouderwetse macaronischotel extra smaak. De mosterd en nootmuskaat zorgen voor een subtiel kruidig accent zonder de zachte smaak te overheersen.

Het geheim van een smeuïge macaroni met witlof

Voor een goede macaroni-ovenschotel met kaassaus is het belangrijk om de pasta iets korter te koken dan normaal. De macaroni neemt tijdens het bakken nog vocht op uit de saus.

Bak de witlof daarnaast goed uit, zodat het meeste vocht verdampt. Maak de kaassaus romig en voldoende schenkbaar. Zo blijft de pasta lekker smeuïg zonder dat de ovenschotel waterig wordt.

Tips voor de lekkerste macaroni-ovenschotel

• Kook de macaroni korter: Houd ongeveer 2 minuten minder aan dan op de verpakking staat.
• Verwijder de harde witlofkern: Dit maakt de smaak iets milder.
• Bak het vocht uit de witlof: Zo blijft de kaassaus romig.
• Voeg de melk geleidelijk toe: Hierdoor voorkom je klontjes.
• Laat de kaas rustig smelten: Voeg deze van het vuur af toe.
• Laat de schotel vijf minuten rusten: Zo kun je gemakkelijker opscheppen.

Lekkere variaties op macaroni met witlof en kaas

Met oude Goudse kaas: Vervang eventueel een deel van de belegen kaas door oude kaas voor een krachtiger, hartiger korstje.

Met extra mosterd: Voeg naar smaak een klein beetje extra Dijonmosterd toe voor een pittigere kaassaus.

Met champignons: Voeg eventueel wat vooraf gebakken champignons toe aan de witlof. Laat ook hiervan het vocht goed verdampen.

Macaroni-ovenschotel bewaren en opwarmen

In de koelkast: Laat overgebleven macaroni snel afkoelen en bewaar deze goed afgedekt maximaal twee dagen in de koelkast.

Opwarmen: Verwarm de ovenschotel afgedekt in een oven van ongeveer 180 °C totdat alles volledig door en door heet is. Voeg eventueel een klein scheutje melk toe wanneer de macaroni veel saus heeft opgenomen.

Vooraf bereiden: Je kunt de witlof vooraf bakken en de hamblokjes klaarzetten. Bereid de macaroni en kaassaus bij voorkeur kort voordat je de schotel samenstelt.

Veelgestelde vragen over macaroni-ovenschotel met witlof

Moet je witlof eerst koken voor een macaroni-ovenschotel?

Nee. In dit recept bak je de witlof 8–10 minuten in een koekenpan, zodat deze zacht wordt en overtollig vocht verdampt.

Hoe lang moet macaroni met witlof in de oven?

Bak de ovenschotel ongeveer 20–25 minuten op 190 °C boven- en onderwarmte, totdat de saus borrelt en de kaas goudbruin is.

Welke kaas is geschikt voor deze macaronischotel?

Belegen Goudse kaas is ideaal. Deze smelt goed en geeft de kaassaus een volle, zachte smaak.

Hoe voorkom ik een waterige macaroni-ovenschotel?

Bak de witlof totdat het meeste vocht is verdampt en zorg dat de macaroni goed is uitgelekt voordat je de ingrediënten mengt.

Kan ik macaroni met witlof en ham een dag van tevoren maken?

Ja, dat kan. Bewaar de voorbereide onderdelen gekoeld en bak de samengestelde ovenschotel totdat deze volledig door en door heet is.