aardappelgratin met oude kaas is een heerlijke ovenschotel met dunne aardappelschijfjes, romige slagroom, knoflook en de krachtige smaak van oude Goudse kaas. Tijdens het bakken worden de aardappelen zacht en ontstaat er een goudbruin kaaskorstje dat heerlijk knapperig is. Deze klassieke aardappelgratin past perfect bij een feestelijk diner of een gezellige avondmaaltijd. Ben je dol op romige ovengerechten met gesmolten kaas? Probeer dan ook eens deze bloemkool-broccoli-ovenschotel met kaassaus voor een smakelijke variatie.

In één oogopslag

• Keuken: Hollandse keuken
• Gerecht: Aardappelgratin uit de oven
• Porties: 4 personen
• Voorbereidingstijd: 20 minuten
• Oventijd: 60 minuten
• Totale tijd: 1 uur en 20 minuten
• Oventemperatuur: 200 °C, boven- en onderwarmte
• Moeilijkheid: Makkelijk

Ingrediënten

Met deze ingrediënten maak je een romige aardappelgratin met oude Goudse kaas voor 4 personen.

• 1 kg vastkokende aardappelen
• 200 g geraspte oude Goudse kaas
• 300 ml slagroom
• 2 tenen knoflook
• 30 g roomboter
• 1 theelepel gedroogde tijm
• ½ theelepel nootmuskaat
• Zwarte peper naar smaak
• Zout naar smaak

Benodigdheden

• Een ovenschaal van ongeveer 20 × 30 cm
• Een scherp mes of mandoline
• Een snijplank
• Aluminiumfolie

Bereiding

1. Verwarm de oven voor

Verwarm de oven voor op 200 °C met boven- en onderwarmte. Vet een ovenschaal van ongeveer 20 × 30 cm in met een beetje roomboter. Zo voorkom je dat de aardappelen en de romige saus aan de bodem blijven plakken.

2. Snijd de aardappelen in dunne plakjes

Schil de aardappelen en snijd ze in dunne plakjes van ongeveer 3 mm dik. Gebruik eventueel een mandoline om de plakjes gelijkmatig te snijden. Zo garen de aardappelen gelijkmatig en krijgt de gratin een mooie structuur.

Spoel de aardappelschijfjes na het snijden niet af. Het zetmeel helpt de slagroom tijdens het bakken iets te binden, waardoor de aardappelgratin lekker romig wordt.

3. Bereid het roommengsel met knoflook en kruiden

Pel de knoflook en hak deze fijn. Meng de slagroom in een kom met de knoflook, gedroogde tijm, nootmuskaat en een beetje zwarte peper.

Proef het roommengsel en voeg naar smaak een kleine hoeveelheid zout toe. Houd rekening met de krachtige en zoute smaak van oude Goudse kaas, zodat de gratin niet te zout wordt.

4. Bouw de aardappelgratin op

Leg een laag aardappelschijfjes dakpansgewijs in de ingevette ovenschaal. Verdeel er een beetje geraspte oude kaas over. Herhaal dit met de resterende aardappelen en kaas totdat alle ingrediënten zijn gebruikt.

Schenk het roommengsel gelijkmatig over de aardappelschijfjes, zodat de room goed tussen de laagjes kan lopen. Verdeel de roomboter in kleine stukjes over de bovenkant.

5. Bak de gratin afgedekt in de oven

Dek de ovenschaal af met aluminiumfolie en zet hem in het midden van de voorverwarmde oven. Bak de aardappelgratin 30 minuten afgedekt. Hierdoor kunnen de aardappelschijfjes rustig garen in de room zonder dat de bovenkant te snel bruin wordt.

6. Bak de bovenkant goudbruin

Verwijder na 30 minuten voorzichtig de aluminiumfolie en bak de gratin nog ongeveer 30 minuten. De bovenkant moet goudbruin kleuren en de aardappelen moeten zacht zijn.

Controleer de gaarheid door voorzichtig met een scherp mes in het midden van de gratin te prikken. Glijdt het mes gemakkelijk door de aardappelen, dan is de gratin gaar. Zijn de aardappelen nog stevig, bak de schotel dan nog 10 tot 15 minuten langer. Dek de bovenkant indien nodig opnieuw losjes af met aluminiumfolie.

7. Laat de aardappelgratin rusten

Haal de gratin uit de oven en laat hem ongeveer 5 tot 10 minuten rusten. De room kan hierdoor iets steviger worden, waardoor je de aardappelgratin gemakkelijker in mooie porties kunt opscheppen.

Serveren

Serveer de aardappelgratin met oude kaas als bijgerecht bij gebraden kip, varkenshaas of rundvlees. Dankzij de romige structuur en de volle kaassmaak past deze ovenschotel ook uitstekend bij een feestelijk diner.

• Met gebraden kip: De zachte aardappelen en romige saus passen goed bij malse kip uit de oven.
• Met varkenshaas: Serveer met een stukje varkenshaas en een frisse salade.
• Met rundvlees: De krachtige smaak van oude kaas vormt een heerlijke combinatie met gebraden rundvlees.
• Vegetarisch: Combineer de gratin met geroosterde wortelen, sperziebonen of een frisse groene salade.
• Als feestelijk bijgerecht: Garneer vlak voor het serveren met een beetje verse tijm of fijngehakte peterselie.

Tips voor de lekkerste aardappelgratin met oude kaas

• Snijd de aardappelen gelijkmatig: Plakjes van ongeveer 3 mm dik zorgen ervoor dat de aardappelen gelijkmatig garen.
• Spoel de aardappelen niet af: Het zetmeel helpt de room iets te binden en draagt bij aan de romige structuur.
• Gebruik oude Goudse kaas: Deze kaas heeft een krachtige, hartige smaak die goed samengaat met room, knoflook en tijm.
• Verdeel de kaas tussen de laagjes: Door de kaas over meerdere aardappellaagjes te verdelen, krijgt de hele gratin een volle kaassmaak.
• Bak eerst met aluminiumfolie: Zo kunnen de aardappelen garen voordat de bovenkant goudbruin wordt.
• Controleer de gaarheid in het midden: De buitenste aardappelschijfjes kunnen eerder zacht zijn dan de plakjes in het midden. Prik daarom op verschillende plekken in de gratin.
• Voeg zout voorzichtig toe: Oude kaas is van zichzelf al hartig. Proef het roommengsel voordat je extra zout toevoegt.
• Laat de gratin rusten: Vijf tot tien minuten rusten helpt de room iets steviger te worden, zodat de porties mooier blijven.

Variaties op aardappelgratin

Extra romige aardappelgratin

Vervang 50 ml van de slagroom door crème fraîche. Dit geeft de gratin een iets frissere smaak en een extra romige structuur.

Aardappelgratin met ui

Snijd een ui in dunne ringen en verdeel deze tussen de aardappellaagjes. De ui wordt tijdens het bakken zacht en voegt een milde, zoete smaak toe.

Aardappelgratin met extra kruiden

Voeg wat rozemarijn of verse tijm toe aan het roommengsel. Gebruik de kruiden met mate, zodat ze de smaak van de oude kaas niet overheersen.

Aardappelgratin met Parmezaanse kaas

Meng een kleine hoeveelheid geraspte Parmezaanse kaas door de oude Goudse kaas voor een extra krachtige, hartige smaak.

Aardappelgratin met spekjes

Bak 100 g spekblokjes uit en verdeel ze tussen de aardappellaagjes. De zoute, hartige smaak van de spekjes past goed bij de romige saus en oude kaas.

Bewaren en opnieuw opwarmen

Laat restjes aardappelgratin afkoelen en bewaar ze afgedekt in de koelkast. Eet de restjes binnen 2 dagen op.

Verwarm de gratin in een voorverwarmde oven op 180 °C gedurende ongeveer 20 tot 30 minuten, totdat hij door en door heet is. Dek de schaal af met aluminiumfolie als de bovenkant te donker wordt voordat het midden warm is.

Je kunt de gratin ook vooraf bereiden. Bewaar hem afgedekt in de koelkast en houd rekening met extra opwarmtijd voordat je hem serveert. Controleer altijd of de aardappelen en room in het midden goed heet zijn.

Veelgestelde vragen

Welke aardappelen zijn het beste voor aardappelgratin?

Vastkokende aardappelen zijn geschikt voor dit recept omdat ze tijdens het bakken hun vorm goed behouden. Snijd ze in dunne, gelijkmatige plakjes zodat ze gelijkmatig garen.

Waarom moet ik de aardappelen niet afspoelen?

Het zetmeel aan de buitenkant van de aardappelschijfjes helpt de slagroom tijdens het bakken iets te binden. Daardoor krijgt de aardappelgratin een romige structuur.

Hoe weet ik of de aardappelgratin gaar is?

Prik met een scherp mes in het midden van de gratin. Als het mes gemakkelijk door de aardappelen glijdt, zijn ze gaar. Voel je nog weerstand, bak de gratin dan 10 tot 15 minuten langer en dek de bovenkant indien nodig af.

Waarom bak je de aardappelgratin eerst afgedekt?

Door de schaal de eerste 30 minuten met aluminiumfolie af te dekken, kunnen de aardappelen in de room garen zonder dat de bovenkant te snel bruin wordt. Daarna verwijder je de folie om een goudbruin korstje te krijgen.

Kan ik de aardappelgratin vooraf maken?

Ja, je kunt de gratin vooraf samenstellen en afgedekt in de koelkast bewaren. Houd bij het bakken rekening met extra tijd als de schaal rechtstreeks uit de koelkast komt. Controleer of de aardappelen volledig gaar zijn en de gratin in het midden goed heet is.

Welke kaas kan ik gebruiken in plaats van oude Goudse kaas?

Je kunt een deel van de oude kaas vervangen door Parmezaanse kaas, Gruyère of Emmentaler. De smaak en het smeltresultaat kunnen daardoor iets veranderen. Proef het roommengsel voordat je extra zout toevoegt.

Kan ik aardappelgratin invriezen?

Dat kan, maar de structuur van de aardappelen en room kan na het ontdooien iets veranderen. Laat de gratin volledig afkoelen, verpak porties luchtdicht en laat ze bij voorkeur in de koelkast ontdooien voordat je ze opnieuw verwarmt.

Wat past goed bij aardappelgratin met oude kaas?

De gratin smaakt heerlijk bij gebraden kip, varkenshaas of rundvlees. Voor een vegetarische maaltijd kun je hem serveren met geroosterde wortelen, sperziebonen of een frisse groene salade.

Hoe krijg ik een extra goudbruin korstje?

Bak de gratin de laatste 30 minuten zonder aluminiumfolie, zodat de bovenkant goudbruin kan kleuren. Houd de schotel tegen het einde van de baktijd goed in de gaten om te voorkomen dat de kaas te donker wordt.