Een heerlijke aardappelgratin met prei en ham is een echte klassieker voor liefhebbers van romige ovenschotels. Dunne plakjes aardappel worden gecombineerd met zachte prei, hartige hamreepjes, volle melk, slagroom en belegen Goudse kaas. Tijdens het bakken ontstaat een goudbruine kaaskorst, terwijl de aardappelen langzaam garen in de romige saus. Deze romige aardappelgratin uit de oven is perfect voor een gezellig familiediner, een doordeweekse avond of een feestelijke maaltijd. Met dit eenvoudige recept maak je een smaakvolle ovenschotel voor vier personen. Het geheim zit in gelijkmatig gesneden aardappelen, goed gebakken prei en voldoende oventijd voor een heerlijk zachte binnenkant.

Receptinformatie

• Porties: 4 personen
• Bereidingstijd: ongeveer 75 minuten volgens het recept
• Oventijd: 45–55 minuten
• Oventemperatuur: 190 °C of 170 °C hetelucht
• Rusttijd: 10 minuten

Ingrediënten voor 4 personen

Voor de aardappelgratin

• 1 kg vastkokende aardappelen
• 2 middelgrote preien
• 200 g gekookte ham in reepjes
• 150 g geraspte belegen Goudse kaas
• 250 ml slagroom
• 200 ml volle melk
• 1 teentje knoflook
• 20 g ongezouten roomboter
• Een snufje nootmuskaat
• Zwarte peper, naar smaak
• ½ theelepel zout
• Een beetje boter voor de ovenschaal

Bereidingswijze: aardappelgratin met prei en ham maken

1. Verwarm de oven voor en bereid de ovenschaal.

Verwarm de oven voor op 190 °C boven- en onderwarmte of 170 °C hetelucht. Vet een ovenschaal van ongeveer 20 × 30 cm zorgvuldig in met een beetje boter. Gebruik bij voorkeur een vrij ondiepe schaal, zodat de aardappelen gelijkmatig kunnen garen en de bovenkant mooi goudbruin wordt.

2. Maak de prei en knoflook schoon.

Snijd de preien in de lengte open en spoel het zand zorgvuldig tussen de bladeren weg. Gebruik het witte en lichtgroene gedeelte en snijd dit in dunne halve ringen. Pel het teentje knoflook en hak het fijn. Laat de prei goed uitlekken voordat je deze gaat bakken.

3. Bak de prei zacht in roomboter.

Smelt de 20 g ongezouten roomboter in een ruime koekenpan op middellaag vuur. Voeg de preiringen toe en bak ze ongeveer 6–8 minuten, totdat ze zacht zijn. Roer regelmatig en laat het vrijgekomen vocht grotendeels verdampen. Voeg daarna de fijngehakte knoflook toe en bak nog 1 minuut mee. Zo krijgt de aardappelgratin met zachte prei extra smaak zonder waterig te worden.

4. Schil de aardappelen en snijd dunne plakjes.

Schil de vastkokende aardappelen en snijd ze in gelijkmatige plakjes van ongeveer 2–3 mm dik. Gebruik eventueel een mandoline met handbeschermer. Probeer alle plakjes ongeveer even dik te maken, zodat ze tegelijk gaar worden. Spoel de gesneden aardappelen niet af: het natuurlijke zetmeel helpt later om het roommengsel te binden.

5. Verwarm de aardappelen in het roommengsel.

Doe de slagroom, volle melk, het zout, wat zwarte peper en een snufje nootmuskaat in een ruime pan. Voeg de aardappelplakjes toe en verwarm het geheel voorzichtig tot tegen de kook aan. Laat ongeveer 5 minuten zachtjes koken. Schep regelmatig voorzichtig om, zodat de aardappelen niet aan de bodem blijven plakken. Het roommengsel begint door het aardappelzetmeel iets dikker te worden.

6. Maak de eerste laag van de gratin.

Verdeel ongeveer de helft van de aardappelplakjes met een beetje van het roommengsel over de ingevette ovenschaal. Schep de zacht gebakken prei gelijkmatig over deze laag en verdeel de 200 g gekookte hamreepjes erover. Strooi vervolgens 50 g van de geraspte belegen Goudse kaas over de vulling. Hierdoor krijgt iedere portie een heerlijke combinatie van aardappel, prei en ham.

7. Voeg de overige aardappelen en kaas toe.

Verdeel de resterende aardappelplakjes over de prei en ham. Schenk al het overgebleven roommengsel uit de pan gelijkmatig in de ovenschaal. Druk de bovenste aardappelplakjes voorzichtig iets aan, zodat ze goed met de room in contact komen. Bestrooi de bovenkant met de resterende 100 g Goudse kaas voor een heerlijke goudbruine korst.

8. Bak de aardappelgratin goudbruin in de oven.

Plaats de ovenschaal iets onder het midden van de voorverwarmde oven en bak de aardappelgratin met ham en kaas ongeveer 45–55 minuten. Controleer met een scherp mesje of de aardappelen in het midden volledig zacht zijn. De bovenkant moet mooi goudbruin zijn en de roomsaus mag zachtjes borrelen. Wordt de kaas te snel donker, dek de schaal dan losjes af met aluminiumfolie.

9. Laat de gratin rusten en serveer.

Haal de goudbruine ovenschotel voorzichtig uit de oven en laat ongeveer 10 minuten rusten. Tijdens deze rusttijd wordt het roommengsel iets steviger en kun je de gratin gemakkelijker opscheppen. Verdeel de zelfgemaakte aardappelgratin met prei over vier borden en serveer warm, met de goudbruine kaaskorst bovenop.

Waarom deze romige aardappelgratin zo lekker is

De combinatie van aardappelen, prei en ham zorgt voor een heerlijke balans tussen zacht, hartig en romig. Prei krijgt tijdens het bakken een milde, lichtzoete smaak, terwijl de ham een hartige toets toevoegt.

De slagroom en volle melk vormen samen een rijke saus die tijdens het bakken gedeeltelijk door de aardappelen wordt opgenomen. De belegen Goudse kaas zorgt voor een volle smaak en een goudbruin korstje.

Het geheim van zachte aardappelen en een stevige gratin

Voor een geslaagde aardappelgratin uit de oven is de dikte van de aardappelplakjes belangrijk. Snijd ze ongeveer 2–3 mm dik, zodat ze gelijkmatig garen.

Door de aardappelen eerst 5 minuten in het roommengsel te verwarmen, krijgen ze alvast een voorsprong. Spoel de plakjes niet af, want hun zetmeel helpt de saus binden. Laat de gratin na het bakken tien minuten rusten voor een stevigere structuur.

Tips voor de lekkerste aardappelgratin met prei en ham

• Gebruik vastkokende aardappelen: Deze behouden tijdens het bakken beter hun vorm.
• Snijd dunne, gelijke plakjes: Zo worden alle aardappelen tegelijk gaar.
• Spoel de aardappelen niet af: Het zetmeel helpt de roomsaus te binden.
• Laat de prei goed uitdampen: Dit voorkomt een waterige gratin.
• Gebruik een ondiepe ovenschaal: Zo kan de warmte gelijkmatig doordringen.
• Controleer met een mesje: De aardappelen moeten in het midden volledig zacht zijn.
• Laat tien minuten rusten: Daardoor kun je de gratin gemakkelijker opscheppen.

Lekkere variaties op aardappelgratin

Met extra nootmuskaat: Voeg eventueel een klein snufje extra nootmuskaat toe wanneer je van een uitgesproken kruidige smaak houdt.

Met extra kaas: Gebruik desgewenst wat extra geraspte Goudse kaas voor een nog rijkere, goudbruine bovenkant.

Zonder ham: Je kunt de ham eventueel weglaten voor een vegetarische variant, mits je ook vegetarisch gestremde kaas gebruikt.

Aardappelgratin bewaren en opnieuw opwarmen

In de koelkast: Laat restjes snel afkoelen en bewaar ze goed afgesloten maximaal twee dagen in de koelkast.

Opwarmen: Verwarm de aardappelgratin afgedekt in de oven totdat alles volledig door en door heet is. Verwijder eventueel de folie aan het einde om de bovenkant weer iets krokant te maken.

Vooraf bereiden: Je kunt de prei vooraf schoonmaken en bakken. Snijd de aardappelen bij voorkeur pas tijdens de bereiding om verkleuring te voorkomen.

Veelgestelde vragen over aardappelgratin met prei en ham

Welke aardappelen gebruik je voor aardappelgratin?

Vastkokende aardappelen zijn ideaal. Ze behouden hun vorm tijdens het garen en geven de gratin een mooie structuur.

Hoe lang moet aardappelgratin in de oven?

Bak de gratin ongeveer 45–55 minuten op 190 °C boven- en onderwarmte of 170 °C hetelucht. Controleer of de aardappelen volledig zacht zijn.

Waarom moet je aardappelplakjes niet afspoelen?

Het natuurlijke zetmeel van de aardappelen helpt het roommengsel te binden, waardoor de gratin een romige structuur krijgt.

Hoe voorkom ik een waterige aardappelgratin?

Laat het vocht uit de prei goed verdampen, gebruik de juiste verhouding melk en room en laat de gratin na het bakken tien minuten rusten.

Kan ik aardappelgratin met prei en ham vooraf maken?

Ja, je kunt de prei vooraf bakken en de overige ingrediënten klaarzetten. Bereid de aardappelen bij voorkeur vlak voordat je de gratin opbouwt.