Een dampende kom ouderwetse Hollandse erwtensoep met rookworst is echte winterkost: stevig, hartig en boordevol smaak. De groene spliterwten koken langzaam samen met gerookt spek, varkensvlees, prei, wortel en knolselderij tot een dikke, gebonden soep. De Gelderse rookworst en verse bladselderij maken het geheel helemaal af. Serveer deze traditionele snert met roggebrood en eventueel katenspek voor een voedzame maaltijd die perfect past bij koude dagen. Extra lekker is de soep wanneer je haar een dag van tevoren maakt, zodat de smaken goed kunnen intrekken.

In één oogopslag

• Porties: 6 personen
• Voorbereiding: 25 minuten
• Kooktijd: ongeveer 2,5–3 uur
• Totale tijd: ongeveer 3 uur en 30 minuten
• Moeilijkheidsgraad: makkelijk
• Gerecht: traditionele Hollandse maaltijdsoep

Ingrediënten

Voor de erwtensoep

• 500 g groene spliterwten
• 300 g gerookt spek
• 400 g varkensschouder of schouderkarbonades
• 1 Gelderse rookworst van ongeveer 275 g
• 1 grote prei
• 2 uien
• 1 winterwortel
• ½ knolselderij
• 2 aardappelen
• 2 liter water
• 1 laurierblad
• 2 eetlepels fijngehakte bladselderij
• Zout en versgemalen zwarte peper naar smaak

Voor erbij

• Roggebrood
• Katenspek, naar wens

Bereiding

1. Bereid de spliterwten en het vlees.

Spoel de spliterwten grondig af onder koud stromend water. Doe ze in een grote soeppan met het water, het varkensvlees, het gerookte spek en het laurierblad. Breng alles langzaam aan de kook. Schep eventueel schuim dat boven komt drijven met een schuimspaan weg. Zet het vuur laag en laat de soep ongeveer 45 minuten zachtjes koken, zodat de spliterwten beginnen te garen en het vlees smaak afgeeft aan de bouillon.

2. Snijd en voeg de groenten toe.

Pel de uien en snijd ze in kleine stukjes. Was de prei zorgvuldig en snijd deze in halve ringen. Schil de winterwortel, knolselderij en aardappelen en snijd ze in blokjes. Voeg alle groenten toe aan de soeppan. Laat de soep nog ongeveer 60 tot 90 minuten zachtjes koken. Roer regelmatig over de bodem, want spliterwten kunnen gemakkelijk vastkleven wanneer de soep dikker wordt. De groenten en erwten moeten goed zacht worden, zodat de soep een stevige structuur krijgt.

3. Haal het vlees uit de pan en snijd het klein.

Controleer of het varkensvlees en het spek gaar en mals zijn. Haal ze uit de pan en laat ze kort afkoelen, zodat je ze veilig kunt vastpakken. Verwijder eventuele botten en snijd het vlees en spek in kleine, hapklare stukjes. Doe het vlees terug in de soep en roer voorzichtig door. Zo wordt het vlees gelijkmatig over de pan verdeeld.

4. Verwarm de rookworst.

Voeg de Gelderse rookworst toe aan de hete soep en verwarm deze volgens de aanwijzingen op de verpakking. Laat de soep zachtjes pruttelen en voorkom dat de worst te lang hard kookt. Haal de rookworst uit de pan en snijd hem in plakjes. Houd de plakjes apart om ze vlak voor het serveren terug in de soep te doen of over de kommen te verdelen.

5. Maak de soep dik en romig.

Roer de soep stevig door. De spliterwten vallen tijdens het koken grotendeels uit elkaar en zorgen vanzelf voor een dikke, gebonden structuur. Wil je de soep nog steviger, laat haar dan wat langer zachtjes koken terwijl je regelmatig roert. Is de soep juist te dik geworden, voeg dan een beetje heet water toe tot de gewenste dikte is bereikt. Verwijder het laurierblad en breng de soep op smaak met versgemalen zwarte peper en eventueel wat zout. Roer de fijngehakte bladselderij erdoor.

6. Serveer de Hollandse erwtensoep.

Verdeel de hete erwtensoep over zes diepe kommen en leg de plakjes rookworst erin of erbovenop. Serveer met roggebrood en eventueel katenspek. De stevige soep is een complete maaltijd op zichzelf en smaakt extra goed op een koude dag. Heb je de tijd, laat de soep dan na het afkoelen een nacht in de koelkast rusten en warm haar de volgende dag rustig opnieuw op. De smaak wordt dan nog voller en de structuur steviger.

Tips voor het beste resultaat

• Maak de soep een dag van tevoren. Na een nacht rusten trekken de smaken verder in elkaar en wordt de erwtensoep dikker. Dit is ook een bekende manier om snert zijn stevige structuur te geven.
• Roer regelmatig over de bodem. Zodra de spliterwten uit elkaar vallen, kan de soep gemakkelijk aan de bodem van de pan vastkleven. Vooral tegen het einde van de kooktijd is regelmatig roeren belangrijk.
• Gebruik voldoende knolselderij en prei. Deze groenten geven de soep haar herkenbare, hartige smaak. Snijd ze in gelijkmatige stukken, zodat ze mooi gaar worden.
• Kies vlees dat geschikt is om te stoven. Varkensschouder en schouderkarbonades worden bij langzaam garen mals en geven veel smaak af aan de bouillon.
• Voeg de rookworst op het juiste moment toe. Verwarm de worst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Zo blijft ze sappig en behoudt ze haar structuur.
• Pas de dikte aan met heet water. Erwtensoep wordt tijdens het koken en afkoelen steeds dikker. Roer er zo nodig een beetje heet water door om de soep weer goed lepelbaar te maken.
• Breng pas op het einde op smaak. Gerookt spek en rookworst geven van zichzelf al zout af. Proef daarom eerst voordat je extra zout toevoegt.
• Serveer met roggebrood en katenspek. Deze klassieke combinatie geeft extra smaak en maakt van de soep een stevige Hollandse wintermaaltijd.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen erwtensoep en snert?

De woorden erwtensoep en snert worden vaak door elkaar gebruikt. Volgens een bekende Nederlandse traditie wordt de soep vooral snert genoemd wanneer ze na een nacht rusten extra dik en gebonden is geworden. Beide namen verwijzen naar de stevige Nederlandse soep van spliterwten, groenten en vlees.

Moet ik spliterwten vooraf weken?

Groene spliterwten hoeven doorgaans niet vooraf te worden geweekt. Spoel ze goed af en laat ze in de soep zacht koken tot ze uit elkaar vallen. Volg bij twijfel de aanwijzingen op de verpakking, want de benodigde kooktijd kan per product verschillen.

Waarom wordt mijn erwtensoep zo dik?

Spliterwten vallen tijdens het koken uiteen en binden de soep op natuurlijke wijze. Ook tijdens het afkoelen wordt de soep dikker. Voeg beetje bij beetje heet water toe en roer goed door tot de gewenste dikte is bereikt.

Hoe voorkom ik dat de erwtensoep aanbrandt?

Laat de soep op laag vuur zachtjes koken en roer regelmatig over de bodem. Naarmate de soep dikker wordt, is vaker roeren nodig. Gebruik bij voorkeur een pan met een stevige bodem en voeg zo nodig een klein beetje heet water toe.

Kan ik Hollandse erwtensoep vegetarisch maken?

Ja. Laat het spek, het varkensvlees en de rookworst weg en gebruik groentebouillon in plaats van water voor extra smaak. Voeg eventueel wat extra knolselderij, prei en wortel toe. De smaak wordt anders dan die van de traditionele versie, maar de spliterwten zorgen nog steeds voor een stevige soep.

Kan ik erwtensoep invriezen?

Ja. Laat de soep na bereiding snel afkoelen en verdeel haar in porties over geschikte diepvriesbakjes. Laat wat ruimte over, omdat de soep bij het bevriezen kan uitzetten. Ontdooi de soep bij voorkeur in de koelkast en verwarm haar daarna langzaam op laag vuur. Roer regelmatig en voeg zo nodig wat heet water toe.

Wat serveer je bij traditionele erwtensoep?

Roggebrood is een klassieke begeleider van Hollandse erwtensoep. Je kunt het serveren met katenspek, of gewoon met een beetje boter. Door de stevige soep en het brood samen te eten, maak je er een complete maaltijd van.

Bewaren

Laat de erwtensoep na bereiding snel afkoelen en bewaar haar afgedekt maximaal 2 dagen in de koelkast. Verdeel een grote hoeveelheid bij voorkeur over kleinere, ondiepe bakjes om het afkoelen te versnellen. Je kunt de soep ook in porties invriezen. Verwarm haar rustig op laag vuur, roer regelmatig over de bodem en voeg eventueel wat heet water toe wanneer de soep te dik is geworden.