Een grote pan erwtensoep op het fornuis, de geur van knolselderij en spek in de keuken en een paar dikke plakken roggebrood erbij: voor veel Nederlanders hoort dat gewoon bij de winter. Deze ouderwetse Hollandse erwtensoep is zo'n gerecht waarvoor je rustig de tijd neemt.

Met spliterwten, knolselderij, prei, winterpeen, aardappel en verschillende soorten varkensvlees krijgt de soep een volle, hartige smaak. De rookworst maakt het geheel compleet. Wie van stevige winterkost houdt, zit met een pan snert helemaal goed. Ook Klassieke Hollandse erwtensoep met rookworst! 🇳🇱🥣 past mooi in dat rijtje van vertrouwde Hollandse gerechten.

Het mooie is dat je geen ingewikkelde technieken nodig hebt. De tijd doet hier het meeste werk. Laat de soep rustig pruttelen, roer regelmatig over de bodem en geef haar na het koken liefst nog een nacht rust. Dan wordt ze nog dikker en komen de smaken mooi samen. Dat laatste sluit ook aan bij de traditionele uitleg rond snert.

In één oogopslag

• Voor: 6 personen
• Voorbereiding: 30 minuten
• Kooktijd: ongeveer 3 uur
• Keuken: Nederlands
• Type: stevige maaltijdsoep

Waarom je deze ouderwetse erwtensoep graag maakt

• Echte Hollandse winterkost: een volle soep met spliterwten, knolselderij, spek en rookworst.
• Geen ingewikkelde ingrediënten: alles is goed verkrijgbaar en vertrouwd.
• Ideaal om vooruit te maken: de soep wordt na afkoelen nog dikker en is de volgende dag heerlijk.
• Rijk van smaak: speklappen en schouderkarbonades zorgen voor een hartige basis.
• Een complete maaltijd: met roggebrood en katenspek heb je weinig meer nodig.
• Genoeg voor een flinke pan: met zes porties is dit ook een fijne soep voor een gezin of een tafel vol eters.

Ingrediënten

Voor de soep

• 500 g gedroogde spliterwten
• 250 g speklappen
• 2 schouderkarbonades
• 1 Gelderse rookworst van ongeveer 250 g
• 1 grote knolselderij
• 2 winterpenen
• 3 kruimige aardappelen
• 2 grote uien
• 1 grote prei
• 2 liter water
• 2 laurierblaadjes
• 5 zwarte peperkorrels
• 20 g verse bladselderij
• zout naar smaak

Voor erbij

• roggebrood
• katenspek
• eventueel extra rookworst

Bereiding

1. De spliterwten voorbereiden

Spoel de spliterwten goed af onder koud stromend water. Controleer ze en verwijder eventuele velletjes of ongerechtigheden.

Voor dit recept hoef je de spliterwten niet per se een nacht te weken. Ze worden tijdens het lange koken vanzelf zacht en vallen uiteindelijk grotendeels uit elkaar. Dat is niet bij iedere traditionele werkwijze hetzelfde: sommige Nederlandse recepten laten spliterwten vooraf wel weken.

2. Het vlees koken

Doe de speklappen en schouderkarbonades in een grote soeppan. Voeg ongeveer 2 liter water toe en breng rustig aan de kook.

Voeg de laurierblaadjes en zwarte peperkorrels toe. Laat het geheel ongeveer 10 minuten zachtjes koken. Schep eventueel schuim dat boven komt drijven weg.

3. De groenten snijden

Schil de knolselderij en snijd hem in kleine blokjes. Schil de winterpenen en snijd ze in plakjes. Schil de aardappelen en snijd ze in blokjes.

Snipper de uien. Halveer de prei in de lengte, spoel hem goed schoon en snijd hem in halve ringen. Hak de bladselderij fijn.

4. Alles samen in de pan

Voeg de knolselderij, wortel, aardappel, ui en prei toe aan de pan. Voeg daarna de afgespoelde spliterwten toe.

Breng alles opnieuw rustig aan de kook en zet het vuur daarna laag.

5. Langzaam koken

Laat de soep ongeveer 2½ tot 3 uur zachtjes koken. Roer regelmatig goed over de bodem. Door het zetmeel uit de spliterwten wordt de soep vanzelf steeds dikker.

Wordt de soep te dik voordat het vlees gaar is, voeg dan een beetje heet water toe. Een goede snert hoort stevig te zijn, maar nog wel makkelijk met een lepel op te scheppen.

Regelmatig roeren is bij een dikke erwtensoep belangrijk, omdat de soep gemakkelijk aan de bodem kan gaan zitten. Ook andere traditionele recepten benadrukken het regelmatig roeren tijdens het lange koken.

6. Het vlees eruit halen

Haal na ongeveer 2½ uur de speklappen en schouderkarbonades uit de pan. Laat ze iets afkoelen.

Verwijder eventuele botten en harde stukjes. Snijd het vlees klein of trek het met twee vorken uit elkaar. Doe het vlees terug in de soep.

7. De rookworst

Verwarm de rookworst volgens de aanwijzingen op de verpakking. Snijd hem daarna in stevige plakjes.

Een deel van de rookworst kun je door de soep roeren. Houd de rest apart om boven op de kommen te leggen.

8. De soep afmaken

Verwijder de laurierblaadjes en peperkorrels. Roer de fijngehakte bladselderij door de soep.

Proef de soep en voeg alleen indien nodig zout en peper toe. Het spek, de bouillonachtige basis en de rookworst zorgen namelijk al voor behoorlijk wat hartige smaak.

Wie vaker Hollandse wintergerechten maakt, kan deze lange, rustige bereidingswijze ook herkennen uit Hollandse erwtensoep met rookworst en knolselderij – stevige snert voor koude dagen.

Serveren

Schep de dikke erwtensoep in diepe kommen en leg bovenop een paar plakjes rookworst.

Serveer de soep klassiek met roggebrood en katenspek. Die combinatie wordt ook door Nederlandse receptbronnen als klassieke begeleider van erwtensoep genoemd.

Voor een ouderwetse presentatie kun je het roggebrood dik besmeren met boter en er katenspek bovenop leggen. Zet alles gewoon op tafel en laat iedereen zelf een extra plak rookworst of een stukje roggebrood pakken.

Wil je de maaltijd aanvullen met nog een vertrouwd Nederlands gerecht, dan is Andijviestamppot met spekjes – klassiek en huiselijk een mooie keuze voor dezelfde winterse sfeer.

Het geheim van goede snert

Laat hem rustig koken

Erwtensoep heeft tijd nodig. De spliterwten moeten volledig zacht worden en de groenten en het vlees geven tijdens het lange koken hun smaak af.

Roer over de bodem

Spliterwten bevatten veel zetmeel. Daardoor kan een dikke soep tijdens het koken gemakkelijk aan de bodem gaan zitten. Roer daarom regelmatig goed door, vooral wanneer de soep steeds dikker wordt.

Niet te veel water

Een goede snert hoort dik en stevig te zijn. Voeg liever later een beetje heet water toe als de soep te dik wordt, dan dat je vanaf het begin veel water gebruikt.

Gebruik knolselderij

Knolselderij hoort bij de herkenbare basis van traditionele Nederlandse snert. Samen met ui, wortel, prei en spliterwten vormt hij een belangrijk onderdeel van de klassieke smaak.

Maak hem een dag eerder

Dit is misschien wel de belangrijkste tip. Laat de soep na het koken volledig afkoelen en zet hem goed afgesloten in de koelkast. De volgende dag is de soep dikker en zijn de smaken verder samengekomen. Ook Albert Heijn adviseert erwtensoep de dag na bereiding te eten omdat de soep dan opstijft.

Erwtensoep of snert?

In Nederland worden de namen erwtensoep en snert vaak door elkaar gebruikt. Volgens de Stichting Immaterieel Erfgoed Nederland wordt er in de volksmond geen strikt onderscheid gemaakt, maar bestaat er binnen de traditie wel een bekende uitleg: erwtensoep wordt door kenners pas snert genoemd wanneer de soep minstens een nacht heeft gestaan en daardoor dikker is geworden.

Voor deze versie kun je dus gerust spreken van ouderwetse Hollandse erwtensoep én van snert, zeker wanneer je de pan een nacht laat staan.

Nog lekkerder op dag twee

Warm de soep de volgende dag langzaam op. Is hij veel dikker geworden dan je prettig vindt? Voeg dan een klein beetje water toe en roer goed door.

Laat de soep rustig warm worden en proef opnieuw. Serveer hem daarna met warme rookworst, roggebrood en katenspek.

Dat de soep na afkoelen opstijft en de volgende dag dikker is, wordt ook bij andere Nederlandse erwtensoeprecepten expliciet genoemd.

Bewaren

Laat de soep na het koken snel afkoelen en bewaar hem goed afgesloten in de koelkast. Voor deze hoeveelheid en samenstelling kun je hem ongeveer 2 dagen bewaren.

Je kunt erwtensoep ook invriezen. Reken daarbij op ongeveer 3 maanden voor goede kwaliteit en vries de soep bij voorkeur in afzonderlijke porties in.

Het Voedingscentrum geeft voor gebonden soep met vlees en groenten eveneens 2 dagen in de koelkast en 3 maanden in de vriezer als richtlijn. Het adviseert restjes snel af te koelen en goed afgesloten te bewaren.

Ouderwetse variaties

Met extra spek

Voor een rijkere snert kun je wat extra spek toevoegen. Dat past goed bij het stevige karakter van deze soep.

Met schouderkarbonade

Schouderkarbonade geeft extra vlees en een diepe, hartige smaak aan de bouillon.

Met alleen rookworst

Voor een eenvoudigere versie kun je het vlees beperken en vooral rookworst gebruiken. De soep blijft daardoor duidelijk herkenbaar als Nederlandse erwtensoep.

Vegetarisch

Laat het vlees weg en gebruik een krachtige groentebouillon. Eventueel kun je vegetarische rookworst toevoegen. Houd er wel rekening mee dat de smaak dan anders wordt dan bij deze ouderwetse versie met varkensvlees.

Veelgestelde vragen

Moet je spliterwten weken voor erwtensoep?

Niet voor dit recept. De spliterwten worden afgespoeld en gaan direct de pan in, waarna ze tijdens het lange koken zacht worden en grotendeels uit elkaar vallen. Er bestaan ook traditionele recepten waarbij de erwten vooraf wel worden geweekt, dus beide werkwijzen komen voor.

Waarom wordt mijn erwtensoep niet dik?

Geef de soep eerst voldoende tijd om zachtjes te koken en roer regelmatig. De spliterwten vallen tijdens het koken uit elkaar en zorgen vanzelf voor binding. Wordt de soep toch te dun, laat hem dan wat langer zonder extra water koken.

Waarom wordt erwtensoep dikker na een nacht?

Na het afkoelen wordt de soep steviger en meer gebonden. Dat is precies een van de kenmerken die traditioneel met snert worden geassocieerd.

Wat eet je bij ouderwetse erwtensoep?

De meest klassieke combinatie is roggebrood met katenspek, naast de rookworst in of boven op de soep.

Kun je erwtensoep invriezen?

Ja. Verdeel de afgekoelde soep bij voorkeur in porties en vries deze goed afgesloten in. Voor ongeveer 3 maanden kun je uitgaan van een goede kwaliteit.

Is erwtensoep hetzelfde als snert?

In het dagelijks Nederlands worden de woorden vaak als synoniemen gebruikt. Binnen de snerttraditie wordt er echter een onderscheid gemaakt waarbij de soep na een nacht rusten en dikker worden als snert wordt beschouwd.

Een echte pan voor koude dagen

Een pan ouderwetse erwtensoep vraagt wat tijd, maar juist daarin zit de charme. Terwijl de spliterwten zacht worden en het vlees zijn smaak afgeeft, verandert een eenvoudige verzameling ingrediënten in een stevige maaltijd waar je met meerdere mensen van kunt eten.

Met rookworst, roggebrood en katenspek erbij heb je precies die vertrouwde combinatie die bij Nederlandse winterkost hoort. En maak je de soep een dag van tevoren, dan wordt hij alleen maar meer zoals je van goede snert verwacht: dik, hartig en vol van smaak.